• Actueel

’30 km/h geen bordendiscussie, maar een ontwerpopgave’

Afgelopen zondag berichtte de NOS over de frustratie van gemeenten rond 30km‑wegen: de snelheid wordt verlaagd, maar handhaven blijkt lastig. Te weinig flitspalen, veel bezwaarprocedures en wegen die – volgens het Openbaar Ministerie – onvoldoende “geloofwaardig” zijn ingericht. Het resultaat: goede bedoelingen, maar beperkte grip op de praktijk.

Die frustratie is begrijpelijk. Tegelijkertijd laat dit nieuws vooral zien waar de kern van de opgave ligt. De overgang naar 30 km/h is geen handhavingsvraagstuk, maar een ontwerpopgave.

Waarom gemeenten deze stap móeten zetten

Dat steeds meer gemeenten kiezen voor 30 km/h in de bebouwde kom is geen modetrend. Lagere snelheden dragen aantoonbaar bij aan verkeersveiligheid, leefbaarheid, gezondheid en duurzaamheid. Zeker op drukke, stedelijke wegen waar verkeer, verblijf, fietsers, voetgangers, OV en nood‑ en hulpdiensten samenkomen, wringt het klassieke onderscheid tussen 50‑ en 30‑wegen.

Juist voor die ‘grijze wegen’ is de GOW30 geïntroduceerd: een gebiedsontsluitingsweg met een lagere snelheid, als bewuste compromisoplossing. Niet perfect, maar wél veiliger dan doorgaan met 50 km/h op plekken waar dat niet meer past bij de omgeving.

Geloofwaardigheid vraagt meer dan een bord

Het NOS‑artikel benadrukt terecht dat een 30‑bord alleen niet werkt. Wegen moeten de snelheid ook uitstralen. Maar hier schuurt het: ruimtegebrek, hoge kosten, eisen van OV en hulpdiensten en onzekerheid over richtlijnen maken grootschalige herinrichting complex.

Uit onderzoek van DTV en Goudappel blijkt dat veel recent ingerichte GOW30‑wegen inderdaad lagere snelheden laten zien – maar vaak nog boven de 30 km/h. Toch is die winst niet gering: een snelheidsdaling van circa 10% kan leiden tot fors minder (ernstige) ongevallen. Kleine stappen hebben grote effecten.

Tegelijk zien we dat omgevingskenmerken minstens zo bepalend zijn als het wegprofiel zelf. Drukke straten met winkels, overstekers en parkeerbewegingen kennen andere risico’s dan open, brede wegen. Er is geen harde grens waar 30 km/h “niet meer kan”; het is een glijdende schaal die vraagt om maatwerk en onderbouwde keuzes.

Niet afwachten, maar leren

Het zou een gemiste kans zijn als het debat blijft steken in de vraag of gemeenten wel genoeg drempels hebben gelegd om te mogen handhaven. De echte vraag is: wat werkt waar, en waarom?

Daarom doen DTV en Goudappel samen met gemeenten onderzoek naar Het Nieuwe 30. Door data‑analyse en praktijkmetingen brengen we in beeld welke inrichtingskeuzes bijdragen aan lagere snelheden, meer veiligheid en hogere tevredenheid van weggebruikers.

Onze oproep aan wegbeheerders: blijf de stap naar 30 km/h zetten. Juist in het belang van verkeersveiligheid en leefbaarheid, maar doe dat lerend en onderbouwd. Gemeenten met plannen voor GOW30‑wegen zijn van harte welkom om aan te sluiten bij het onderzoek. Zo bouwen we samen aan geloofwaardige 30‑wegen én betere richtlijnen voor de toekomst.

Meer weten of meedoen? Mail naar hetnieuwe30@dtv.nl

Kom naar de lezing op het Nationaal Verkeersveiligheidscongres

Eerste ervaringen met GOW30: wat leert het onderzoek tot nu toe? Veel gemeenten werken aan realisatie van een of meer GOW30. Door van elkaar te leren komen we landelijk snel tot een werkend concept. Het evaluatieprogramma van DTV en Goudappel loopt nog volop maar de eerste resultaten kunnen we vast delen.

Door: Rico Andriesse en Hans Godefrooij
Tijd: 12.00-12.30
Datum: 9 april 2026

Meer informatie & inschrijven

Wie zich verder wil verdiepen in de achtergronden, afwegingen en praktijk van GOW30, kan in november de cursus Wegwijs in het nieuwe 30 volgen via DTV Academy. Je kunt deze ook als incompany‑cursus volgen, toegespitst op de specifieke vragen van jouw organisatie.