• Actueel

Navigatie bij wegwerkzaamheden op het hoofdwegennet

Wanneer er wegwerkzaamheden zijn op het hoofdwegennet, is het cruciaal dat weggebruikers tijdig en correct worden geïnformeerd. Navigatiesystemen spelen hierin een sleutelrol. Toch blijkt in de praktijk dat deze systemen niet altijd goed reageren op geplande werkzaamheden. Om hier meer grip op te krijgen, startte Rijkswaterstaat (RWS) Verkeer en Watermanagement een onderzoek naar de werking van de dataketen tussen RWS en navigatieproviders. We spraken met Marleen van Es, opdrachtgever bij RWS, en Carl Stolz, teamleider Data & Development bij DTV over de aanpak en eerste inzichten.

Inzicht in de werking van de dataketen

“We constateren al langer dat navigatiediensten niet altijd ‘onze’ werkzaamheden correct in hun systemen hebben” vertelt Marleen van Es. “Dat kan liggen aan onvolledige brondata bij RWS, maar ook aan hoe serviceproviders de data interpreteren. We willen structureel inzicht in hoe vaak de hele dataketen – van planning tot routeadvies – goed werkt.”

Het doel van het onderzoek is om te reconstrueren hoe navigatiesystemen reageren op geplande werkzaamheden en waar in de keten het eventueel misgaat. RWS verkende hiervoor meerdere methoden, waaronder monitoring via apps, API’s en browsers. In overleg met DTV werd gekozen voor een pragmatische aanpak via de browser.

Slimme monitoring via de browser

Carl Stolz, teamleider Data & Development bij DTV, licht toe: “We plannen twee routes in zes verschillende navigatiesystemen en openen daarvoor twaalf browsertabbladen. Met een script leggen we de positie van de tabbladen vast en zorgen we dat ze periodiek worden ververst. Rondom de werkzaamheden maken we elke vijf minuten een screenshot, tijdens de werkzaamheden elk uur. Zo ontstaat een gedetailleerd beeld van hoe en wanneer routeadviezen veranderen.” De beelden worden omgezet naar video’s en gekoppeld aan een tijdlijn met data uit RWS-systemen zoals SPIN, OTIS en MTM.

Eerste inzichten uit de monitoring

Het project heeft inmiddels een schat aan informatie opgeleverd. Ondanks het relatief beperkte aantal casussen leverde de monitoring al waardevolle inzichten op over de werking van de dataketen tussen RWS en navigatiediensten.

Marleen van Es: “We ontdekten dat Rijkswaterstaat via drie verschillende databronnen informatie aanlevert aan het NDW over afsluitingen. Binnen die bronnen kunnen meerdere records verwijzen naar één afsluiting – soms wel 26. Ook bleek het bepalen van de exacte start- en eindtijd lastig. Het opbouwen van een afsluiting kan bijvoorbeeld anderhalf uur duren. Bovendien leveren wij data over een heel traject, terwijl navigatiediensten juist per wegvak werken. De locatie-aanduiding die wij gebruiken, sluit ook niet altijd goed aan bij hoe navigatiesystemen locaties interpreteren.”

Verschillen in verwerking door navigatiediensten

Aan de kant van de serviceproviders bleek dat zij niet uitsluitend vertrouwen op data van RWS of het NDW. Ze gebruiken ook andere bronnen en hanteren verschillende algoritmes. Carl Stolz: “We zagen afsluitingen te vroeg, te laat of helemaal niet verschijnen. Soms keerden ze zelfs terug nadat de werkzaamheden al waren afgerond. Elke dienst maakt hierin eigen keuzes, wat leidt tot uiteenlopende resultaten.”

De monitoring maakt duidelijk dat een correcte datalevering niet automatisch leidt tot een juiste weergave in navigatiesystemen. De dataketen blijkt complexer dan gedacht. Marleen: “De resultaten helpen om het gesprek met serviceproviders concreter te maken. Zo kunnen we samen toewerken naar een soepele en betrouwbare dataketen.”

Vervolgstappen en aanbevelingen

De komende periode worden de resultaten verder geanalyseerd en gedeeld met betrokken partijen, waaronder de navigatieproviders. RWS onderzoekt hoe de dataketen verder verbeterd kan worden, zodat weggebruikers in de toekomst nog beter geïnformeerd zijn.

Hoewel Nederland internationaal vooroploopt in datalevering rond wegwerkzaamheden, blijkt uit dit onderzoek dat details het verschil maken. Marleen van Es: “Zelfs met al die beschikbare data is het niet altijd duidelijk hoe die geïnterpreteerd moet worden. De datakwaliteit is niet altijd op orde en sluit niet altijd aan op wat navigatiediensten nodig hebben.”

Verbeteren samenwerking

Door meer casussen te monitoren, verwacht RWS concrete verbeterpunten te formuleren. Denk aan optimalisaties in werkprocessen, zoals het aanvragen en afmelden van verkeersmaatregelen, het aanscherpen van functionele eisen in het project nieuwbouw SPIN, en detailaanpassingen in bronbestanden over bijvoorbeeld weginrichting en naamgeving. Ook worden de inzichten gedeeld met het NDW, om de feedbackgesprekken met serviceproviders te versterken en de samenwerking in de keten te verbeteren.