• Actueel

Nieuwe inzichten in breedtelabels voor fietspaden (CROW-Fietsberaadnotitie)

De Nederlandse fietspaden worden steeds voller. Door de groei van het fietsgebruik, de opkomst van e-bikes en speedpedelecs, en de toename in omvang van fietsen en bakfietsen, loopt de drukte op de fietspaden flink op. Dat zorgt niet alleen voor minder comfort, maar ook voor grotere verkeersveiligheidsrisico’s. Hoe breed moet een fietspad eigenlijk zijn om al die verschillende gebruikers veilig de ruimte te geven?

CROW-Fietsberaad ontwikkelde hiervoor een breedtelabelsystematiek: een methode die beoordeelt of de breedte van een fietspad voldoende is voor het aantal fietsers dat er gebruik van maakt. Een fietspad krijgt een label van A (uitstekend) tot F (veel te smal).

Onderzoek naar toepassing in de praktijk

In 2024 voerde adviesbureau DTV in opdracht van CROW een onderzoek uit naar hoe wegbeheerders met deze systematiek omgaan. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wilde weten of de breedtelabels daadwerkelijk gebruikt worden en hoe de praktische toepasbaarheid verbeterd kan worden.

Daarvoor werden twee sporen gevolgd:

• Data-analyse: een landelijke regressieanalyse koppelde breedtelabels aan fietsongevallencijfers.
• Pilotprojecten: zeven gemeenten en één provincie testten de methode in de praktijk en beoordeelden de bruikbaarheid.

Duidelijk verband tussen smalle paden en ongevallen

Uit de analyse bleek dat vanaf een intensiteit van 150 fietsers per spitsuur een aantoonbaar verband bestaat tussen de breedte van een fietspad en het risico op ongevallen. Hoe slechter het breedtelabel, des te groter de kans op een ongeval.

De conclusie: het verbreden van fietspaden met label D, E of F naar minimaal label B levert verkeersveiligheidswinst op. Daarmee wordt de systematiek niet alleen een nuttig hulpmiddel, maar ook een onderbouwing voor investeringen in fietsinfrastructuur.

“Breedtelabels maken heel concreet waar de grootste knelpunten in het fietspadennetwerk zitten”, zegt Luuk van Diessen, adviseur Verkeersarchitectuur bij DTV. “Voor wegbeheerders vormt dat een waardevolle basis om te bepalen waar verbreding het meest urgent en effectief is. Daarmee krijgen de labels ook een plek in de bredere infrastructurele afwegingen.”

Ervaringen uit de praktijk

De pilotprojecten lieten zien dat wegbeheerders de breedtelabels waarderen als een concreet en visueel hulpmiddel om te bepalen welke fietspaden prioriteit verdienen bij verbreding. Naast de objectieve labels spelen ook lokale kenmerken een rol, zoals routes voor schoolkinderen of doorfietsroutes.

“Het pilotproject heeft bevestigd dat breedtelabels niet alleen inzicht geven, maar ook helpen om vervolgstappen goed te onderbouwen”, aldus Carl Stolz, teamleider Data & Development bij DTV. “Het is echter het meest effectief om deze nieuwe databron samen met meerdere wegbeheerders te gebruiken. Op die manier wordt niet alleen de fietsveiligheid verbeterd, maar kunnen ook gerichte aanbevelingen worden gedaan om de data verder te verbeteren.”

Handvatten voor wegbeheerders

Op basis van de pilot kan worden geconcludeerd dat breedtelabels voor wegbeheerders een waardevol en praktisch hulpmiddel zijn. Ze bieden snel inzicht in fietspaden waar zich potentiële problemen voordoen, wat helpt bij het prioriteren van verkeersveiligheidsmaatregelen. Ook hebben de labels een belangrijke signaalfunctie en vormen ze een stevige basis voor beleidsontwikkeling.

CROW-Fietsberaadnotitie

De resultaten van het onderzoek zijn vastgelegd in een CROW-Fietsberaadnotitie. Hierin vinden wegbeheerders uitleg over de breedtelabelsystematiek, de belangrijkste conclusies uit het onderzoek en praktische tips om met de labels aan de slag te gaan. Zo sluit de systematiek aan bij de bredere risicogestuurde aanpak uit het Landelijk Actieplan Verkeersveiligheid.

De publicatie van het CROW vind je hier: crow.nl/kennisproducten/breedtelabels-fietspaden-in-de-praktijk/