Nieuws · 23 apr 2026

Rotondes in Tilburg onder de loep: meer verkeersveiligheid door goed ontwerp

Hoe ontwerp je rotondes waarop fietsers vlot kunnen doorrijden, terwijl de verkeersveiligheid voor álle weggebruikers verbetert? Die vraag stond centraal in het onderzoek dat DTV uitvoerde naar 13 rotondes in Tilburg. De resultaten laten zien: Tilburg doet al veel goed, maar er liggen nog duidelijke kansen om het nóg veiliger te maken.

Aanleiding: doorfietsen én veiligheid

Tilburg investeert al jaren in fietsvriendelijk beleid, onder andere door rotondes om te bouwen met als uitgangspunt ‘fietsers in de voorrang’. Toch blijft de stad achter in waardering van fietsers. Fietsers hebben op veel plekken voorrang, maar ervaren dat dit niet altijd veilig voelt. Bewoners geven aan dat er “veel ongevallen gebeuren”, terwijl objectieve cijfers dat beeld niet altijd bevestigen. Die spanning vormde de aanleiding voor een verdiepend onderzoek door DTV.

Onderzoek in de praktijk

Marcel Willekens, adviseur en projectleider bij DTV licht de aanpak toe: “We analyseerden dertien rotondes, met speciale aandacht voor locaties waar fietsers en voetgangers voorrang hebben. Niet achter de tekentafel, maar door letterlijk meerdere rondes langs de rotondes te maken en het gedrag van weggebruikers te observeren. Daarbij werd niet alleen gekeken naar richtlijnen, maar nadrukkelijk ook naar menselijk gedrag: wat ziet een automobilist echt, wat doet een fietser daadwerkelijk?”

De conclusie: Tilburg volgt in de basis de geldende CROW-richtlijnen en heeft een herkenbare ‘look and feel’ in haar rotonde-ontwerpen. Dat helpt weggebruikers om situaties sneller te herkennen. Tegelijkertijd zorgen sommige ontwerpen er onbedoeld voor dat fietsers met hoge snelheid voorrang ‘nemen’ en automobilisten moeite hebben om hen tijdig waar te nemen. Dit roept de vraag op of de huidige CROW‑richtlijnen voldoende handvatten bieden voor snelheidsremming bij rotondes waar fietsers in de voorrang zijn. DTV ziet dat hier ontwerpmatig meer mogelijk is en heeft deze inzichten al verwerkt in recente projecten.

Vier ontwerpprincipes voor meer veiligheid

Uit het onderzoek destilleerde DTV vier belangrijke uitgangspunten voor veilige rotondes met fietsers in de voorrang:

Verlaag de snelheid van autoverkeer verder, onder andere door versmalling van toeleidende wegen en krappere boogstralen.
Verbeter de zichtbaarheid op fietsers, door afritten voor de auto haakser aan te sluiten en de afstand tot het keuzepunt te vergroten.
Breng markering en bebording op orde en verwijder overbodige borden die afleiden van de belangrijkste taak: letten op fietsers.
Beïnvloed ook de snelheid van fietsers en voorkom dat ze ongewenst tegen de richting oversteken, door (indien mogelijk) scherpere boogstralen en een duidelijke inrichting rond oversteekplaatsen.

Balans tussen comfort en veiligheid

Carmen Linssen is adviseur bij DTV en werkte ook aan dit onderzoek, zij vertelt: “Een belangrijk dilemma kwam steeds terug: we willen het doorfietsen stimuleren, maar maken het daarmee soms juist risicovoller. DTV pleit daarom voor subtiele snelheidsreductie bij conflictpunten, zónder het comfort van de fietser onnodig aan te tasten. Uniform ontwerp, logische routes en het beperken van visuele ‘ruis’ zijn daarbij cruciaal.”

Van ontwerp naar gedragskeuzes

Tilburg overweegt naast fysieke aanpassingen ook een gedragscampagne. Carmen Linssen: “Gedragsbeïnvloeding is in de praktijk alleen effectief als het ontwerp dit ondersteunt. Een veilige rotonde dwingt het juiste gedrag bijna als vanzelf af, bij zowel automobilist als fietser.”

Marcel Willekens: “Met dit onderzoek laten we zien hoe data, praktijkobservaties en kennis van human factors samenkomen in concrete ontwerpadviezen. Zo werken we samen met gemeenten aan rotondes die niet alleen veilig zíjn, maar ook zo vóelen.”